
جایگاه ضرب المثل در عربی و لهجه عراقی
نخست باید بدانیم به کدام جمله ضرب المثل گفته میشود وچه ویژگی دارد ؟
«ضرب المثل» به معنای مَثَل زدن (به فارسی: داستان زدن) است.
ضرب المثل در لغت به معناي مثال زدن است. مردم در گفتگوهايشان براي اينكه منظور خود را بهتر بفهمانند، از ضرب المثل ها استفاده مي كنند. ضرب المثل مي تواند يك بيت شعر يا فقط يك مصراع شعر يا جمله اي معروف باشد.
كلمه” مثل ” عربي است و كلمه فارسي آن “ متل ” است . وقتي مثل گفتن صورت بي ادبانه پيدا كند آن را متلك مي گويند .
در همه زبانهاي دنيا ضرب المثل فراوان است . بعضي از مثل ها در همه زبانها به هم شباهت دارند .
برخی از ضربالمثلهای عراقی که در کشور عراق پرکاربرد و همچنین معادل فارسی آنها نیز وجود دارد در این جا نوشته شده است:
.العجلة من الشيطان عجله کار شیطان است.
۲.خَيرُ الكَلام ما قَلَّ وَ دَل کم گوی و گزیده گوی چون دُر
۳.الشبعان مایدری بلجوعان شکم سیر از گرسنه خبر نداره
۴.کلمة الحق ثجیله حقیقت تلخه
۵.جرّب الرفيق ابوكت الضيج دوست آن باشد که گیرد دست دوست در پریشان حالی و درماندگی
۶.الفگر فوگ الجمل و عضه الچلب / والچلب عضه هر چی سنگه مال پای لنگه
۷.ما کلُّ بَیضاءَ شَحْمَهٌ هر سفیدی چربی نیست هر گردی، گردو نمیشه
۸. تَرْکُ الجَوابِ عَلَی الجاهِلِ جَوابٌ جواب ابلهان خاموشی است
۹.اَنا الغریقُ فما خَوْفی من الَبلل/ المبَلل ما یخاف من المطر فرد خیس شده از باران نمیترسد آب که از سرگذشت چه یک وجب، چه صد وجب
۱۰.الکلام یجر الکلام . ترجمه: سخن سخن را به دنبالش می کشد. (نظیر:حرف حرف می آورد .)
۱۱.على قد لحافك مد رجليك. ترجمه: پایت را به اندازه پتویت دراز کن. (نظیر: پایت را به قدر گلیمت دراز کن.)
هر قدر تاريخ تمدن ملتي درازتر باشد بيشتر حادثه در آن پيدا شده و مثل هاي بيشتري در آن وجود دارد و در زبان فارسي وعربی لهجه عراقی نيز ده ها هزار ضرب المثل وجود دارد .